Γιατί να μάθει το παιδί μου ξένες γλώσσες την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;

Μαρία Παπασωζομένου
πριν από 4 ημέρες
διαβάστηκε 4 λεπτά

Είναι η ερώτηση που ακούμε όλο και πιο συχνά στα ραντεβού με γονείς. Και είναι εύλογη. Κρατάμε στα χέρια μας μια συσκευή που μεταφράζει άμεσα σε δεκάδες γλώσσες, γράφει επιστολές, διορθώνει κείμενα. Γιατί να αφιερώσει ένα παιδί έξι ή επτά χρόνια σε κάτι που φαίνεται λυμένο;

Η απάντησή μας δεν είναι ότι η τεχνολογία δεν δουλεύει. Δουλεύει, και μάλιστα πολύ καλά. Η απάντηση είναι ότι λύνει ένα πολύ μικρότερο πρόβλημα από αυτό που νομίζουμε.

Τι κάνει καλά η Τεχνητή Νοημοσύνη

Ας είμαστε δίκαιοι. Για να καταλάβετε ένα ξενόγλωσσο άρθρο, για να βγάλετε νόημα από ένα email, τα σημερινά εργαλεία είναι εξαιρετικά. Κάνουν καλά τη μεταφορά πληροφορίας: παίρνουν το περιεχόμενο από τη μια γλώσσα και το βάζουν στην άλλη με αρκετή ακρίβεια ώστε να καταλάβετε το «τι».

Το ζήτημα είναι ότι σπάνια μιλάμε μόνο για να μεταφέρουμε πληροφορία – μιλάμε για να επικοινωνήσουμε.

Μιλάμε σε ανθρώπους και αλληλεπιδρούμε

Σκεφτείτε τι πραγματικά συμβαίνει σε μια συνομιλία. Ο άλλος σας κοιτάζει. Περιμένει. Διαβάζει το πρόσωπό σας όσο μιλάτε. Απαντάτε πριν προλάβει να τελειώσει τη φράση του, γιατί καταλάβατε πού το πάει.

Βγάλτε το κινητό στη μέση αυτού και όλο αυτό σταματάει.

Δεν είναι ζήτημα ταχύτητας. Είναι ζήτημα ανθρώπινης σχέσης, είναι ζήτημα ανθρώπινης επικοινωνίας όπως την κάνουν οι άνθρωποι αιώνες τώρα.

Όταν απευθύνεστε σε κάποιον στη γλώσσα του, του λέτε κάτι πριν πείτε οτιδήποτε: ότι μπήκατε στον κόπο. Ότι κινηθήκατε εσείς προς αυτόν — με το βλέμμα, τη στάση, το χαμόγελο. Καμία εφαρμογή δεν μπορεί να στείλει αυτό το μήνυμα της πρόσκλησης σε επικοινωνία για λογαριασμό σας.

Και τα εργαλεία σκοντάφτουν κι αλλού, σε αυτό που δεν μεταφράζεται καν. Το αστείο που πετυχαίνει. Ο σωστός βαθμός ευγένειας. Η κουβεντούλα για τον καιρό που ζεσταίνει μια συνάντηση πριν αρχίσει η ουσία. Εκεί χτίζεται η εμπιστοσύνη, και εκεί η μηχανή επιλέγει πάντα το πιο ουδέτερο, το πιο άχρωμο. Και στις ανθρώπινες σχέσεις, το ουδέτερο σπάνια είναι το αποτελεσματικό.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει λάθη - και δεν σας το λέει

Τα εργαλεία κάνουν λάθη. Μερικές φορές μικρά, μερικές φορές σοβαρά, και σχεδόν πάντα με απόλυτη σιγουριά. Δεν σας προειδοποιούν όταν δεν ξέρουν.

Ποιος θα καταλάβει ότι κάτι πήγε στραβά; Μόνο κάποιος που ξέρει τη γλώσσα.

Αυτό αλλάζει τον ρόλο της γνώσης, δεν τον καταργεί. Παλιά μάθαινες μια γλώσσα για να παράγεις κείμενο. Σήμερα τη μαθαίνεις και για να κρίνεις το κείμενο που σου δίνει η μηχανή. Η δεύτερη δεξιότητα είναι δυσκολότερη.

Το πτυχίο δεν έχασε την αξία του

Πρακτικά: τα πανεπιστήμια, ελληνικά και ξένα, εξακολουθούν να ζητούν γλωσσομάθεια. Το ίδιο και ο δημόσιος τομέας μέσω ΑΣΕΠ. Το ίδιο και οι εργοδότες στον τουρισμό, τη ναυτιλία, και οι επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες.

Κανένας τους δεν ανακοίνωσε ότι θα δέχεται εφεξής μεταφραστικές εφαρμογές αντί για το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας (ΚΠΓ), Cambridge, Michigan, Goethe ή ÖSD.

Η γλωσσομάθεια ως διαβατήριο για τον πολίτη του κόσμου

Ένα παιδί που μαθαίνει μια ξένη γλώσσα δεν αποκτά απλώς λεξιλόγιο. Ανακαλύπτει ότι ο κόσμος μπορεί να ειπωθεί και αλλιώς και ότι υπάρχουν έννοιες που η μητρική του δεν έχει, ότι άλλοι άνθρωποι οργανώνουν την πραγματικότητα διαφορετικά από εκείνο.

Είναι η πρώτη φορά που καταλαβαίνει, βιωματικά, ότι ο δικός του τρόπος να βλέπει τα πράγματα δεν είναι ο μόνος. Δύσκολα υπάρχει καλύτερη προετοιμασία για το να συνεννοείται με ανθρώπους και να γίνει πολίτης του κόσμου.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς

Δεν κρύβουμε την τεχνολογία από τους μαθητές μας. Θα τη χρησιμοποιήσουν έτσι κι αλλιώς, και καλά θα κάνουν. Μας ενδιαφέρει να τη χρησιμοποιούν σωστά: να ξέρουν πότε βοηθάει, πότε παραπλανά, και πώς φαίνεται η διαφορά.

Και μας ενδιαφέρει, πάνω απ' όλα, να μπορούν να σταθούν απέναντι σε έναν άνθρωπο και να συνεννοηθούν μαζί του. Χωρίς μεσάζοντα.

Συχνές ερωτήσεις

Αξίζει ακόμη να μάθει ένα παιδί ξένες γλώσσες τώρα που υπάρχει η τεχνητή νοημοσύνη;

Ναι. Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης δεν χτίζουν σχέσεις και δεν αντικαθιστούν την άμεση συνεννόηση. Επιπλέον, χρειάζεται κάποιος που γνωρίζει τη γλώσσα για να ελέγξει τα λάθη τους.

Χρειάζονται ακόμη τα πιστοποιητικά γλωσσομάθειας;

Ναι. Τα ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, ο ΑΣΕΠ και οι περισσότεροι εργοδότες ζητούν αναγνωρισμένα πιστοποιητικά όπως το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας (ΚΠΓ), Cambridge English, Michigan, Goethe-Zertifikat, ÖSD και IELTS. Ζητούν την απόδειξη της πραγματικής ικανότητας επικοινωνίας.

Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσει ένα παιδί αγγλικά;

Στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών Βλαχόπουλος δεχόμαστε μαθητές από την πρώτη τάξη του δημοτικού, στο βιωματικό Little Indians’ Club. Η κατάλληλη στιγμή εξαρτάται από την ωριμότητα και τον φόρτο του κάθε παιδιού· το συζητάμε ατομικά με κάθε οικογένεια.

Πού μπορώ να μάθω αγγλικά ή γερμανικά στην Κέρκυρα;

Το Κέντρο Ξένων Γλωσσών Βλαχόπουλος λειτουργεί στην πόλη της Κέρκυρας από το 1991, στην οδό Γερασίμου Μαρκορά 19. Έχουμε μάθει σε χιλιάδες παιδιά και ενήλικες από την Κέρκυρα, την Ελλάδα και το εξωτερικό να επικοινωνούν αποτελεσματικά στα Αγγλικά και τα Γερμανικά.

Σχετικά με τον συντάκτη

Ο Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος είναι καθηγητής ξένων γλωσσών, απόφοιτος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου MBA από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Διδάσκει και συμμετέχει στη λειτουργία του Κέντρου Ξένων Γλωσσών Βλαχόπουλος στην Κέρκυρα.